Giáo dục đại học số không đơn thuần là học trực tuyến

Trong nhiều năm qua, khái niệm giáo dục đại học số thường bị đồng nhất với học trực tuyến, e-learning hoặc các chương trình đào tạo từ xa. Cách hiểu này tưởng chừng hợp lý nhưng thực chất lại chưa phản ánh đúng bản chất của một mô hình Digital Higher Education đúng nghĩa. Việc chuyển bài giảng lên nền tảng số không tự động biến một chương trình đào tạo trở thành giáo dục đại học số. Sự khác biệt nằm ở cách hệ thống được thiết kế, cách kết quả học tập được đánh giá và cách đầu ra được công nhận trong bối cảnh học thuật xuyên biên giới.

SwissEdu được xây dựng từ chính nhận thức đó: giáo dục đại học số không phải là bản sao của mô hình truyền thống trên internet, mà là một cấu trúc học thuật mới, được thiết kế để vận hành ngay từ đầu trong môi trường số.

Học trực tuyến là phương thức, giáo dục đại học số là mô hình

Học trực tuyến trước hết là một phương thức giảng dạy. Nó tập trung vào việc truyền tải nội dung học tập thông qua nền tảng công nghệ, giúp người học tiếp cận bài giảng từ xa. Tuy nhiên, trong phần lớn trường hợp, hệ thống học thuật phía sau – từ chương trình đào tạo, đánh giá, kiểm định đến công nhận văn bằng – vẫn được xây dựng theo logic truyền thống, chỉ thay đổi hình thức truyền đạt.

Ngược lại, giáo dục đại học số là một mô hình học thuật tổng thể. Trong mô hình này, toàn bộ chu trình học thuật được thiết kế lại để phù hợp với môi trường số, bao gồm:

• cách cấu trúc chương trình,
• cách đánh giá đầu ra học tập,
• cách xác thực kết quả,
• và cách công nhận học thuật trong các hệ thống khác nhau.

Sự khác biệt cốt lõi không nằm ở việc học online hay offline, mà nằm ở việc hệ thống có cho phép công nhận và đối sánh học thuật một cách linh hoạt hay không.

Những giới hạn của đào tạo trực tuyến truyền thống

Đào tạo trực tuyến truyền thống thường gặp ba giới hạn lớn.

1. Thứ nhất, phụ thuộc vào hệ thống cấp bằng duy nhất. Người học học trong hệ thống nào thì chỉ có hệ thống đó đánh giá và cấp văn bằng. Khi có nhu cầu sử dụng kết quả học tập trong bối cảnh khác, khả năng công nhận thường bị hạn chế.
2. Thứ hai, đánh giá dựa nhiều vào thời lượng hơn là năng lực. Dù học trực tuyến hay trực tiếp, nhiều chương trình vẫn dựa vào số giờ học, số tín chỉ và hình thức tham gia thay vì đánh giá đầy đủ năng lực thực tế của người học.
3. Thứ ba, thiếu cơ chế xác thực độc lập. Việc đánh giá và công nhận thường được thực hiện trong cùng một hệ thống, dẫn đến khó khăn khi cần đối chiếu hoặc xác minh từ bên thứ ba.

Những giới hạn này trở nên rõ rệt hơn trong bối cảnh người học ngày càng di chuyển xuyên biên giới, làm việc trong môi trường quốc tế và cần sử dụng kết quả học tập ở nhiều hệ thống khác nhau.

Giáo dục đại học số: thay đổi từ nền tảng

Giáo dục đại học số không tìm cách “sửa chữa” các giới hạn trên bằng những giải pháp tình thế. Thay vào đó, mô hình này tái cấu trúc toàn bộ nền tảng học thuật, với ba thay đổi cốt lõi.

1. Thứ nhất, tách bạch đào tạo và công nhận. Việc học tập, rèn luyện và đánh giá được thực hiện trong một hệ thống học thuật thống nhất, trong khi việc công nhận và cấp văn bằng được thực hiện bởi các đại học đối tác phù hợp với thẩm quyền của họ.
2. Thứ hai, đặt đầu ra học tập làm trung tâm. Thay vì hỏi “người học đã học bao lâu”, mô hình này đặt câu hỏi “người học có đạt được năng lực gì và mức độ nào”.
3. Thứ ba, thiết kế để đối sánh ngay từ đầu. Chương trình, đánh giá và chuẩn đầu ra được xây dựng sao cho có thể đối sánh với các khung năng lực và hệ thống văn bằng được thừa nhận, thay vì xử lý công nhận ở giai đoạn cuối.

SwissEdu và cách tiếp cận giáo dục đại học số

SwissEdu được phát triển như một nền tảng giáo dục đại học số theo đúng nghĩa đó. Thay vì tự định vị là một trường cấp bằng, SwissEdu đóng vai trò là hệ thống học thuật số, nơi người học tham gia chương trình đào tạo, được đánh giá năng lực và tạo ra các kết quả học tập có thể xác thực.

Các kết quả này sau đó được đối sánh thông qua cơ chế Mapping Plus, dựa trên hệ thống văn bằng và khung năng lực được thừa nhận, để các đại học đối tác xem xét công nhận và cấp văn bằng trong phạm vi thẩm quyền của mình.

Cách tiếp cận này cho phép:

• giảm rủi ro phụ thuộc vào một hệ thống duy nhất,
• tăng tính linh hoạt trong công nhận học thuật,
• và phản ánh đúng năng lực thực tế của người học.

Vì sao Digital Higher Education không thể chỉ là “online”

Nếu chỉ thay đổi hình thức giảng dạy mà không thay đổi cách đánh giá và công nhận, giáo dục đại học sẽ khó đáp ứng được nhu cầu của người học trong bối cảnh toàn cầu hoá. Digital Higher Education đòi hỏi một sự thay đổi sâu hơn, ở cấp độ mô hình và cấu trúc học thuật.

SwissEdu lựa chọn phát triển giáo dục đại học số không phải vì công nghệ, mà vì nhu cầu công nhận học tập linh hoạt, minh bạch và dựa trên năng lực. Công nghệ chỉ là công cụ để hiện thực hoá mô hình đó.

Kết luận

Giáo dục đại học số không đồng nghĩa với học trực tuyến. Đó là một mô hình học thuật mới, nơi đào tạo, đánh giá và công nhận được thiết kế để vận hành hiệu quả trong môi trường số và bối cảnh xuyên biên giới.

SwissEdu không tìm cách thay thế các hệ thống đại học hiện hữu, mà tạo ra một nền tảng giúp các hệ thống đó kết nối, đối sánh và công nhận lẫn nhau dựa trên năng lực thực tế của người học. Chính sự khác biệt này làm nên giá trị cốt lõi của Digital Higher Education và lý do SwissEdu được xây dựng theo con đường đó.