Top-Up & Văn bằng 2: Lối rẽ nhanh để giảm thất nghiệp và “nâng hạng” năng lực lao động
Tỷ lệ thất nghiệp toàn cầu vẫn là vấn đề lớn trong bối cảnh chuyển đổi công nghệ, tự động hóa, và khủng hoảng kinh tế – xã hội. Theo báo cáo của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), hơn 190 triệu người trên toàn cầu thất nghiệp trong giai đoạn hậu COVID-19, và nhiều việc làm mới đòi hỏi trình độ cũng như kỹ năng khác hẳn so với trước kia (ILO, 2023). Điều này cho thấy, thất nghiệp không chỉ đến từ thiếu việc làm mà còn do sự mismatch (lệch pha) giữa bằng cấp/kỹ năng và nhu cầu thị trường.
Tại Thụy Sĩ, 2/3 học viên sau khi hoàn tất bậc phổ thông bắt buộc sẽ tham gia học Swiss Diploma thay vì vào đại học. Lộ trình Top-Up hoặc văn bằng 2 là lựa chọn phổ biến để nâng cao vị thế nghề nghiệp hoặc chuyển đổi ngành học.
Các quốc gia/khối sử dụng mạnh mô hình Top-Up & Văn bằng 2
- Vương quốc Anh & Thụy Sĩ: Mô hình Top-Up degree cho phép sinh viên tốt nghiệp cao đẳng (HND/Level 5) hoàn tất bằng cử nhân (Level 6). Đây là cấu trúc chính thức trong khung năng lực quốc gia RQF/EQF (Ofqual, 2022).
- Úc & New Zealand: Các chương trình “degree completion” và “conversion courses” giúp người học bổ sung tín chỉ còn thiếu để đạt bằng cử nhân hoặc chuyển ngành (Australian Qualifications Framework Council, 2013).
- Singapore & Hong Kong: Lộ trình polytechnic → top-up degree là phổ biến, nhằm giúp kỹ thuật viên nhanh chóng nâng cấp thành cử nhân ứng dụng (OECD, 2019).
- Malaysia: Bộ Giáo dục Đại học và cơ quan EMGS khuyến khích mô hình APEL & Top-Up để rút ngắn thời gian học và tái đào tạo nguồn nhân lực (Malaysia Qualifications Agency, 2020).
SIMI Swiss là đơn vị sở hữu và vận hành hệ thống TopUp Degree, với các chương trình tích hợp văn bằng năng lực quốc gia Anh Quốc.
Lợi thế của Top-Up & Văn bằng 2 trong giảm thất nghiệp
Một trong những ưu thế quan trọng của các chương trình Top-Up và Văn bằng 2 là khả năng đóng “khoảng trống bằng cấp”. Nhiều ứng viên có năng lực thực tế nhưng thiếu bằng cử nhân – vốn là chuẩn tối thiểu ở nhiều vị trí tuyển dụng. Top-Up cho phép hoàn tất nhanh bằng cấp, từ đó vượt qua vòng sàng lọc hồ sơ (Ofqual, 2022).
Thứ hai, các chương trình này hỗ trợ cập nhật kỹ năng theo nhu cầu mới. Văn bằng 2 giúp người học tái trang bị (reskill) để gia nhập các ngành đang thiếu nhân lực, chẳng hạn như công nghệ dữ liệu/AI, logistics–SCM, quản trị rủi ro, du lịch – dịch vụ hay TESOL (OECD, 2019; World Bank, 2020).
Thứ ba, Top-Up và Văn bằng 2 tạo cơ hội chuyển ngành linh hoạt. Người học có thể “rẽ làn” sang lĩnh vực có mức độ hấp thụ lao động cao, từ đó giảm thiểu thất nghiệp cơ cấu vốn phát sinh từ sự lệch pha giữa đào tạo và nhu cầu việc làm (ILO, 2023).
Thứ tư, các chương trình này đem lại hiệu quả chi phí và thời gian. So với việc học lại từ đầu, lộ trình Top-Up/Văn bằng 2 có thể rút ngắn từ 1/2 đến 2/3 thời gian cũng như chi phí, nhờ đó dễ tiếp cận đối với người đang tìm việc hoặc mong muốn nâng cấp nhanh để thăng tiến (UNESCO, 2021).
Cuối cùng, tính ứng dụng cao là điểm mạnh nổi bật. Nội dung đào tạo thường gắn với chuẩn năng lực nghề nghiệp và sử dụng phương thức đánh giá dựa trên minh chứng (evidence-based assessment), giúp “quy đổi” kỹ năng học được thành giá trị tuyển dụng cụ thể (Australian Qualifications Framework Council, 2013).
Chương trình Cử nhân Liên thông (Top-Up) và Văn bằng 2 của SIMI Swiss được tích hợp văn bằng năng lực quốc gia Anh Quốc bậc 6. Văn bằng này tương đương toàn diện với Cử nhân đại học công lập tại Vương quốc Anh và được công nhận ở cấp quốc gia.
Lối rẽ cho người đã có Cử nhân nhưng “chưa hợp nghề”
Một bộ phận lớn người lao động rơi vào tình trạng thất nghiệp hoặc thiếu ổn định do đã có bằng cử nhân nhưng ngành học không còn phù hợp. Văn bằng 2 (hoặc Top-Up theo hướng chuyên môn khác) trở thành một đường băng đổi nghề (career conversion) hợp pháp, nhanh và hiệu quả. Trước hết, người học có thể hợp thức hoá hồ sơ với một bằng cấp đúng ngành đích, tránh bị loại vì “trái ngành”. Thứ hai, việc học tập trung vào các mô-đun cốt lõi mới giúp họ có thể đi làm ngay (job-ready) mà không phải học lại toàn bộ chương trình. Thứ ba, thời gian đào tạo ngắn giúp tối ưu chi phí cơ hội, cho phép người học sớm quay lại thị trường lao động và giảm nguy cơ thất nghiệp dài hạn (OECD, 2019; UNESCO, 2021).
Không ít bạn sau khi tốt nghiệp Cử nhân nhận ra ngành mình học không còn nhiều cơ hội, và Văn bằng 2 trở thành lựa chọn để nhanh chóng gia nhập vào một lĩnh vực mới. SIMI Swiss hiện triển khai 18 chuyên ngành tích hợp văn bằng năng lực quốc gia, trong đó 16 chuyên ngành được hỗ trợ học phí lên đến 92% dành cho sinh viên có quốc tịch Singapore, Malaysia và Việt Nam.
SIMI Swiss: Triển khai Top-Up từ rất sớm, tích hợp chuẩn năng lực quốc gia Anh Quốc
SIMI Swiss là đơn vị triển khai hệ thống Top-Up Degree và lộ trình chuyển đổi Văn bằng 2 từ rất sớm, với triết lý xuyên suốt là “học để làm được việc”. Các chương trình của SIMI được thiết kế dựa trên:
- Tích hợp văn bằng/năng lực quốc gia Vương quốc Anh (RQF Level 6) – mức độ tương ứng với Cử nhân, từ đó tạo cầu nối chuyển tiếp và công nhận học thuật theo thông lệ châu Âu–Anh (Ofqual, 2022).
- Cấu trúc mô-đun ứng dụng, bám sát chuẩn năng lực nghề nghiệp, đánh giá bằng minh chứng năng lực và dự án thực tế, giúp người học job-ready ngay khi tốt nghiệp.
- Tính linh hoạt quốc tế, cho phép chuyển đổi chuyên ngành hoặc nâng bậc bằng cấp nhanh chóng, mở rộng cơ hội làm việc và học tiếp trong môi trường toàn cầu.
Trong kỷ nguyên việc làm “dịch chuyển không ngừng”, các chương trình Top-Up và Văn bằng 2 là giải pháp chính sách giáo dục – lao động hiệu quả: nhanh, trúng nhu cầu, tiết kiệm và đo lường được năng lực thực. Với kinh nghiệm triển khai sớm và cấu trúc tích hợp chuẩn năng lực quốc gia Anh Quốc (RQF Level 6), SIMI Swiss giúp người học đóng khoảng trống bằng cấp, cập nhật kỹ năng, chuyển ngành thông minh — từ đó giảm rủi ro thất nghiệp và mở rộng cơ hội nghề nghiệp ngay khi ra trường.
SIMI Swiss đang triển khai trợ phí cho học viên Đông Nam Á nhóm chương trình Cử nhân Liên thông (Top-Up) hoặc văn bằng 2 bao gồm Singapore, Malaysia và Việt Nam và sẽ triển khai chương trình trợ phí chính thức vào quý 4/2025.
Cám ơn anh chị, quý phụ huynh và các bạn đã dành thời gian để xem hết bài viết này.
Tài liệu tham khảo
- Australian Qualifications Framework Council. (2013). Australian Qualifications Framework (2nd ed.). Canberra: Department of Industry, Innovation, Science, Research and Tertiary Education.
- International Labour Organization (ILO). (2023). World Employment and Social Outlook: Trends 2023. Geneva: ILO.
- Ofqual. (2022). Regulated Qualifications Framework (RQF): Guidance. London: Office of Qualifications and Examinations Regulation.
- OECD. (2019). OECD Skills Outlook 2019: Thriving in a Digital World. Paris: OECD Publishing.
- UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. Paris: UNESCO Publishing.
- World Bank. (2020). The Human Capital Index 2020 Update: Human Capital in the Time of COVID-19. Washington, DC: World Bank.
- Trang TopUp Degree (Việt Hoá) TẠI ĐÂY
