Văn bằng không còn là điểm kết thúc của giáo dục đại học

Trong thời gian dài, giáo dục đại học được xây dựng xoay quanh một logic quen thuộc: học tập dẫn tới tốt nghiệp, và văn bằng là dấu mốc kết thúc của hành trình học thuật. Cách tiếp cận này từng phù hợp khi người học chủ yếu học – làm – phát triển trong phạm vi một quốc gia hoặc một hệ thống giáo dục tương đối ổn định. Tuy nhiên, khi giáo dục và thị trường lao động ngày càng mang tính toàn cầu, vai trò của văn bằng đang dần thay đổi.

Ngày nay, văn bằng không còn đơn thuần là điểm kết thúc, mà trở thành một kết quả trung gian trong quá trình học tập và phát triển năng lực suốt đời.

Khi văn bằng không còn đủ để mô tả giá trị học tập

Văn bằng cung cấp một thông tin quan trọng: người học đã hoàn thành một chương trình ở một cấp độ nhất định. Tuy nhiên, trong nhiều bối cảnh sử dụng, thông tin đó là chưa đủ. Nhà tuyển dụng, cơ sở đào tạo tiếp nhận hoặc cơ quan công nhận thường cần biết rõ hơn:
– người học có những năng lực cụ thể nào,
– năng lực đó đạt đến mức độ nào,
– và được đánh giá, xác thực ra sao.

Khi văn bằng trở thành điểm dừng duy nhất, giá trị học tập có nguy cơ bị “đóng khung”, trong khi năng lực thực tế của người học có thể tiếp tục phát triển hoặc cần được công nhận trong những bối cảnh mới.

Giáo dục đại học trong bối cảnh học tập suốt đời

Giáo dục đại học hiện đại ngày càng gắn với khái niệm học tập suốt đời. Người học có thể quay lại học ở nhiều giai đoạn khác nhau của sự nghiệp, bổ sung năng lực mới, hoặc chuyển đổi lĩnh vực chuyên môn. Trong bối cảnh đó, việc xem văn bằng như một kết thúc cố định không còn phù hợp.

Thay vào đó, văn bằng cần được hiểu như một mốc ghi nhận, phản ánh trạng thái năng lực của người học tại một thời điểm nhất định. Giá trị thực sự nằm ở khả năng tiếp tục đánh giá, cập nhật và công nhận năng lực khi người học bước sang những giai đoạn tiếp theo.

Văn bằng như kết quả của một quá trình đánh giá liên tục

Trong mô hình giáo dục đại học số, trọng tâm được chuyển từ “tốt nghiệp” sang “đánh giá liên tục”. Quá trình học tập được theo dõi, đánh giá và xác thực theo từng giai đoạn, từng chuẩn đầu ra cụ thể. Văn bằng, nếu được cấp, là kết quả tổng hợp của các đánh giá đó, chứ không phải là mục tiêu duy nhất của hệ thống.

Cách tiếp cận này giúp:
– làm rõ giá trị học thuật của từng giai đoạn học tập,
– tránh tình trạng dồn toàn bộ ý nghĩa vào kỳ tốt nghiệp,
– và tạo điều kiện cho việc công nhận linh hoạt trong tương lai.

Cách SwissEdu⁺ tiếp cận vai trò của văn bằng

Trong mô hình giáo dục đại học số, SwissEdu⁺ tiếp cận văn bằng như kết quả của một chuỗi giá trị học tập, không phải là đích đến cuối cùng. Hệ thống tập trung vào việc tổ chức đào tạo, đánh giá và xác thực năng lực học tập, tạo ra các kết quả có thể đối sánh và sử dụng trong nhiều bối cảnh khác nhau.

Các đại học đối tác, dựa trên các kết quả học tập đã được cấu trúc và xác thực, sẽ xem xét việc công nhận và cấp văn bằng trong phạm vi thẩm quyền của mình. Văn bằng, trong trường hợp này, phản ánh một trạng thái năng lực đã được thẩm định, đồng thời vẫn để ngỏ khả năng học tập và công nhận tiếp theo.

Tác động đối với người học và hệ thống giáo dục

Khi văn bằng không còn được xem là điểm kết thúc, người học được hưởng lợi từ một hệ thống linh hoạt hơn. Họ có thể:
– sử dụng kết quả học tập cho nhiều mục đích khác nhau,
– tiếp tục học và được công nhận ở các giai đoạn sau,
– và tránh việc phải “bắt đầu lại từ đầu” khi chuyển hệ thống.

Đối với hệ thống giáo dục, cách tiếp cận này giúp nâng cao tính minh bạch, giảm phụ thuộc vào hình thức và tăng khả năng kết nối giữa các hệ thống học thuật khác nhau.

Kết luận

Sự thay đổi vai trò của văn bằng phản ánh một chuyển dịch sâu rộng trong giáo dục đại học hiện đại. Văn bằng không còn là điểm kết thúc cố định, mà là kết quả của một quá trình đánh giá năng lực có cấu trúc và có thể tiếp tục được mở rộng.

Trong bối cảnh giáo dục đại học số, SwissEdu⁺ tiếp cận văn bằng như một phần của hệ sinh thái công nhận học thuật, nơi giá trị học tập được xây dựng, xác thực và sử dụng một cách linh hoạt. Chính cách tiếp cận này giúp giáo dục đại học thích ứng tốt hơn với nhu cầu học tập suốt đời và công nhận xuyên biên giới.