Luận án Tiến sĩ cần được sử dụng sau khi tốt nghiệp

Ngày bảo vệ luận án là một cột mốc quan trọng, nhưng không nên là điểm kết thúc của công trình nghiên cứu. Với nhà lãnh đạo, giá trị của luận án không chỉ nằm ở việc được hội đồng chấp thuận, mà còn ở việc công trình đó có thể tiếp tục được sử dụng như thế nào. Một luận án tốt có thể giúp người học nhìn lại kinh nghiệm, phát triển tri thức chuyên gia, cải tiến doanh nghiệp, xây dựng hồ sơ giảng dạy, mở hướng tư vấn hoặc chuẩn bị cho công bố học thuật.

Luận án không nên chỉ sống trong thư viện

Nhiều luận án sau khi bảo vệ được lưu trữ, trích dẫn vài lần, rồi dần rời khỏi đời sống nghề nghiệp của người học. Điều này không sai nếu mục tiêu ban đầu chỉ là hoàn tất chương trình học thuật. Nhưng với DBA, đặc biệt là nhóm học viên đang điều hành doanh nghiệp hoặc hoạt động chuyên môn cấp cao, luận án có thể và nên có vai trò rộng hơn.

Một nghiên cứu về năng lực quản lý cấp trung có thể trở thành nền tảng cho chương trình phát triển lãnh đạo nội bộ. Một nghiên cứu về chuyển đổi số có thể giúp doanh nghiệp hiểu lại nguyên nhân kháng cự thay đổi. Một nghiên cứu về mô hình tăng trưởng có thể hỗ trợ nhà lãnh đạo điều chỉnh chiến lược mở rộng. Điều quan trọng là định hướng sử dụng này cần được nghĩ đến từ khi thiết kế nghiên cứu, chứ không phải đợi đến sau bảo vệ mới tìm cách “tận dụng” luận án.

Từ văn bản học thuật đến tài sản tri thức

Một luận án có đời sống sau bảo vệ thường không chỉ là một văn bản dài. Nó chứa trong đó dữ liệu, khung phân tích, lập luận, mô hình, khuyến nghị và cách hiểu mới về một vấn đề. Nếu được tổ chức tốt, những thành phần này có thể tiếp tục được chuyển hoá thành tài sản tri thức.

Tài sản tri thức ở đây không nhất thiết là thứ có thể đăng ký sở hữu trí tuệ hay thương mại hoá ngay. Nó có thể là một phương pháp tư vấn, một bộ tiêu chí đánh giá, một mô hình đào tạo, một khung ra quyết định, hoặc đơn giản là một cách hiểu sâu hơn giúp nhà lãnh đạo ra quyết định tốt hơn. Davenport và Prusak (1998) cho rằng tri thức trong tổ chức chỉ thật sự có giá trị khi nó được nhận diện, chia sẻ và sử dụng trong hành động. Với luận án DBA, điều này rất phù hợp: nghiên cứu chỉ thật sự sống tiếp khi nó được đưa trở lại thực tiễn một cách có trách nhiệm.

Công bố, giảng dạy và tư vấn không nên là suy nghĩ muộn

Một số người học muốn dùng luận án để viết bài báo, phát triển bài giảng hoặc xây dựng hồ sơ tư vấn sau khi tốt nghiệp. Đây là mục tiêu hợp lý, nhưng cần được chuẩn bị sớm. Một luận án muốn phát triển thành bài báo cần có câu hỏi đủ rõ, đóng góp đủ sắc và cấu trúc lập luận phù hợp. Một luận án muốn phục vụ giảng dạy cần có khả năng chuyển hoá thành tình huống, mô hình hoặc bài học. Một luận án muốn phục vụ tư vấn cần có khung ứng dụng rõ và giới hạn sử dụng được trình bày cẩn trọng.

Nếu những định hướng này chỉ được nghĩ đến sau khi luận án đã hoàn tất, người học có thể mất rất nhiều công sức để chỉnh lại. Ngược lại, nếu được tính từ đầu, luận án có thể vừa đạt chuẩn học thuật, vừa có khả năng phát triển thành nhiều sản phẩm tri thức khác nhau sau bảo vệ.

DBA Bespoke™ và câu hỏi sau cùng của luận án

Trong hệ sinh thái SwissEdu⁺, DBA Bespoke™ có thể giúp người học đặt một câu hỏi quan trọng ngay từ đầu: sau ngày bảo vệ, luận án này sẽ còn được sử dụng vào việc gì. Câu hỏi này không làm luận án trở nên thương mại hay thực dụng quá mức. Nó giúp người học thiết kế nghiên cứu có mục tiêu hơn.

Một lộ trình cá nhân hoá cần làm rõ người học muốn phát triển tri thức chuyên gia, hỗ trợ doanh nghiệp, chuẩn bị công bố, xây dựng hồ sơ giảng dạy hay mở ra một hướng tư vấn. Mỗi định hướng sẽ ảnh hưởng đến cách chọn đề tài, dữ liệu, phương pháp và cách trình bày đóng góp. Đây là cách để luận án không chỉ đúng về mặt học thuật, mà còn có đời sống thật sau chương trình.

Kết luận

Một luận án Tiến sĩ nên có đời sống sau ngày bảo vệ. Điều này không có nghĩa là mọi luận án đều phải trở thành sản phẩm thương mại, bài báo quốc tế hoặc mô hình tư vấn. Nhưng một công trình nghiên cứu tốt nên tiếp tục giúp người học suy nghĩ sâu hơn, làm việc tốt hơn và đóng góp rõ hơn cho lĩnh vực của mình. Với nhà lãnh đạo, giá trị của DBA không chỉ nằm ở việc hoàn tất một văn bằng, mà ở khả năng biến luận án thành một nền tảng tri thức có thể tiếp tục được sử dụng, chia sẻ và phát triển.

Tài liệu tham khảo

Davenport, T. H., & Prusak, L. (1998). Working knowledge: How organizations manage what they know. Harvard Business School Press.

Wenger, E. (1998). Communities of practice: Learning, meaning, and identity. Cambridge University Press.