Việc một phần kết quả nghiên cứu trước đó được công nhận không đồng nghĩa với việc quá trình phát triển năng lực nghiên cứu đã kết thúc. Một ứng viên có thể sở hữu bài báo khoa học, luận văn, dữ liệu hoặc một nghiên cứu tương đối hoàn chỉnh nhưng vẫn cần bổ sung phương pháp, cập nhật cách tiếp cận, củng cố lập luận học thuật hoặc phát triển kỹ năng công bố để đưa nghiên cứu hiện có đến yêu cầu của một luận án Tiến sĩ.
Đây là cơ sở để các Workshop hỗ trợ được tích hợp trong DBA by Recognized Prior Research – Tiến sĩ hệ công nhận kết quả nghiên cứu, công trình khoa học đã có. Các Workshop không nhằm yêu cầu nghiên cứu sinh học lại những năng lực đã được chứng minh, mà cung cấp môi trường học thuật để củng cố những năng lực cần thiết cho phần nghiên cứu còn phải tiếp tục phát triển (SwissEdu⁺, 2026).
Cách tiếp cận này cũng phù hợp với quan điểm của European University Association – EUA về giáo dục Tiến sĩ: nghiên cứu nguyên bản vẫn là trung tâm của doctorate, nhưng các cơ sở giáo dục cần tạo ra cấu trúc hỗ trợ cho sự phát triển chuyên môn của nghiên cứu sinh, bao gồm đào tạo về phương pháp, đạo đức nghiên cứu và các transferable skills – kỹ năng có thể chuyển đổi – cần thiết trong quá trình nghiên cứu (European University Association [EUA], 2010).
1. Công nhận nghiên cứu trước không đồng nghĩa với miễn trừ mọi hoạt động phát triển học thuật
Recognition of Prior Learning – RPL (Công nhận kết quả học tập đã có) dựa trên nguyên tắc công nhận những learning outcomes mà ứng viên đã thực sự chứng minh, thay vì công nhận kinh nghiệm đơn thuần. Điều này đồng thời hàm ý rằng những năng lực chưa được chứng minh hoặc chưa đạt mức độ cần thiết vẫn phải tiếp tục được phát triển.
MFHEA không quy định một danh mục Workshop chung bắt buộc cho mọi ứng viên RPL. Thay vào đó, cơ sở giáo dục phải xác định rõ cơ chế hướng dẫn và hỗ trợ ứng viên, phương thức đối sánh minh chứng với chuẩn đầu ra, vai trò của nhân sự học thuật và các quy trình bảo đảm chất lượng liên quan (Scottish Credit and Qualifications Framework Partnership [SCQF Partnership] & Malta Further and Higher Education Authority [MFHEA], 2025).
Vì vậy, việc tổ chức Workshop trong DBA by Recognized Prior Research cần được hiểu là một thành phần hỗ trợ học thuật của lộ trình, không phải sự phủ nhận giá trị của nghiên cứu đã được công nhận.
2. Nghiên cứu đã có và năng lực cần thiết để hoàn thành luận án là hai vấn đề khác nhau
Một ứng viên có thể đã hoàn thành một nghiên cứu tốt nhưng vẫn cần phát triển thêm năng lực để thực hiện giai đoạn tiếp theo. Chẳng hạn, một luận văn Thạc sĩ có thể sử dụng thiết kế nghiên cứu phù hợp với mục tiêu ban đầu nhưng khi mở rộng thành nghiên cứu Tiến sĩ, câu hỏi nghiên cứu, quy mô dữ liệu hoặc yêu cầu về đóng góp có thể đòi hỏi phương pháp phức tạp hơn.
Tương tự, một ứng viên đã công bố bài báo định lượng có thể cần bổ sung năng lực nghiên cứu định tính hoặc mixed methods – phương pháp hỗn hợp – nếu thiết kế mới yêu cầu; trong khi một người có kinh nghiệm nghiên cứu ứng dụng sâu có thể cần củng cố nền tảng lý thuyết, phương pháp xây dựng lập luận hoặc kỹ năng trình bày kết quả theo chuẩn học thuật.
Do đó, Workshop không được thiết kế dựa trên giả định rằng ứng viên “chưa biết nghiên cứu”, mà trên thực tế rằng nghiên cứu ở cấp độ Tiến sĩ có thể tạo ra những yêu cầu mới trong quá trình phát triển công trình.
3. Workshop về thiết kế và phương pháp nghiên cứu nâng cao
Advanced Research Design and Methodologies – Thiết kế và Phương pháp Nghiên cứu Nâng cao – tập trung vào những vấn đề liên quan đến thiết kế nghiên cứu, lựa chọn phương pháp và sự nhất quán giữa vấn đề nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, dữ liệu và phương pháp phân tích (SwissEdu⁺, 2026).
Đối với ứng viên đã có prior research – nghiên cứu trước đó, giá trị của nội dung này nằm ở khả năng rà soát lại thiết kế hiện tại và xác định liệu phương pháp đã sử dụng có còn phù hợp khi nghiên cứu được mở rộng ở cấp độ Tiến sĩ hay không. Một thay đổi trong câu hỏi nghiên cứu hoặc phạm vi đóng góp có thể kéo theo yêu cầu điều chỉnh mẫu nghiên cứu, công cụ thu thập dữ liệu, phương pháp phân tích hoặc toàn bộ research design.
Vì vậy, Workshop về phương pháp không chỉ phục vụ việc học một kỹ thuật mới mà còn hỗ trợ nghiên cứu sinh đưa ra và bảo vệ những lựa chọn phương pháp luận phù hợp với công trình của mình.
4. Workshop về phát triển năng lực nghiên cứu
Developing Research Capability – Phát triển Năng lực Nghiên cứu – hướng đến năng lực rộng hơn của một nghiên cứu sinh trong việc xây dựng, triển khai và phản biện một nghiên cứu có hệ thống (SwissEdu⁺, 2026).
Ở cấp độ Tiến sĩ, năng lực nghiên cứu không chỉ thể hiện ở khả năng thu thập và phân tích dữ liệu mà còn bao gồm khả năng xác định vấn đề có ý nghĩa, đánh giá phê phán tài liệu, xây dựng lập luận, giải thích những kết quả không phù hợp với giả định ban đầu, nhận diện giới hạn nghiên cứu và xác định đóng góp của công trình.
Salzburg II Recommendations nhấn mạnh rằng kết quả quan trọng của giáo dục Tiến sĩ không chỉ là sản phẩm nghiên cứu mà còn là sự hình thành của nhà nghiên cứu với tri thức, năng lực và kỹ năng được phát triển thông qua chính quá trình thực hiện nghiên cứu (EUA, 2010). Theo cách tiếp cận này, Workshop hỗ trợ phát triển năng lực không tách khỏi luận án mà phục vụ trực tiếp cho khả năng thực hiện và bảo vệ nghiên cứu của ứng viên.
5. Workshop hỗ trợ công bố nghiên cứu quốc tế
Một thành phần khác trong hệ thống hỗ trợ là How to Publish Papers in ISI/Scopus Journals – Hướng dẫn Công bố Bài báo trên các Tạp chí thuộc ISI/Scopus, tập trung vào việc chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành một manuscript – bản thảo khoa học – có cấu trúc phù hợp để tiếp cận quá trình công bố quốc tế (SwissEdu⁺, 2026).
Đối với ứng viên đã từng công bố, Workshop có thể giúp cập nhật chiến lược lựa chọn tạp chí, cấu trúc bài viết, cách trình bày đóng góp nghiên cứu, phản hồi peer review – phản biện đồng cấp – hoặc xử lý mối quan hệ giữa luận án và các sản phẩm công bố. Với ứng viên chưa có kinh nghiệm công bố quốc tế, đây là cơ hội tiếp cận quy trình từ việc lựa chọn tạp chí phù hợp đến chuẩn bị bản thảo và phản hồi nhận xét của phản biện.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa hỗ trợ năng lực công bố và kết quả công bố. Việc tham gia Workshop không đồng nghĩa với việc một bài báo sẽ được chấp nhận bởi tạp chí, bởi quyết định xuất bản thuộc về quy trình biên tập và phản biện độc lập của từng tạp chí.
6. Workshop không thay thế giảng viên hướng dẫn
Workshop và doctoral supervision – hướng dẫn nghiên cứu Tiến sĩ – có chức năng bổ trợ nhưng không thay thế lẫn nhau. Workshop cung cấp kiến thức và công cụ có thể áp dụng cho nhiều nghiên cứu sinh, trong khi giảng viên hướng dẫn làm việc trực tiếp với vấn đề, dữ liệu, phương pháp và tiến trình cụ thể của từng luận án.
Một nội dung về research methodology có thể giúp nghiên cứu sinh hiểu rõ hơn các lựa chọn phương pháp, nhưng quyết định phương pháp nào phù hợp với một đề tài cụ thể vẫn phải được hình thành trong quá trình nghiên cứu và trao đổi học thuật với người hướng dẫn. Tương tự, kỹ năng viết bài báo có thể được phát triển thông qua Workshop, nhưng việc xác định đóng góp nào từ luận án đủ điều kiện phát triển thành một bài báo vẫn phụ thuộc vào nội dung thực tế của nghiên cứu.
EUA (2010) nhấn mạnh đồng thời vai trò của supervision và các cấu trúc hỗ trợ phát triển kỹ năng trong giáo dục Tiến sĩ. Điều này cho thấy một hệ thống doctoral education hiệu quả không đặt các hình thức hỗ trợ này trong quan hệ thay thế mà sử dụng chúng để bổ sung cho nhau.
7. Không phải mọi ứng viên đều có cùng một khoảng trống năng lực
Đặc điểm quan trọng của DBA by Recognized Prior Research là ứng viên không bắt đầu từ cùng một nền tảng. Một người có thể đã có nhiều năm kinh nghiệm nghiên cứu định lượng nhưng chưa từng công bố quốc tế; người khác có thể đã có bài báo nhưng cần nâng cấp phương pháp; trong khi một ứng viên khác đã sở hữu nền tảng phương pháp tốt nhưng cần củng cố khả năng xây dựng đóng góp học thuật ở cấp độ Tiến sĩ.
Salzburg II Recommendations xác định giáo dục Tiến sĩ có tính cá thể hóa cao và hành trình phát triển của từng nghiên cứu sinh là khác nhau (EUA, 2010). Tương tự, RPL đặt trọng tâm vào những gì từng cá nhân đã thực sự đạt được và có thể chứng minh, thay vì áp dụng một giả định chung cho tất cả ứng viên (SCQF Partnership & MFHEA, 2025).
Vì vậy, ý nghĩa của Workshop không nằm ở việc tạo ra một lộ trình học tập giống nhau cho mọi người, mà ở việc cung cấp các nguồn lực học thuật phù hợp để nghiên cứu sinh củng cố những năng lực cần thiết trong quá trình hoàn thiện công trình.
8. Workshop hỗ trợ nghiên cứu nhưng nghiên cứu vẫn là trung tâm
Một chương trình Tiến sĩ không trở thành chương trình coursework chỉ vì có Workshop. Trong giáo dục Tiến sĩ, các hoạt động đào tạo và phát triển kỹ năng phải phục vụ cho research – nghiên cứu – chứ không thay thế nghiên cứu.
EUA xác định rõ doctorate dựa trên practice of research – thực hành nghiên cứu – và chính đặc điểm này phân biệt giáo dục Tiến sĩ với các chu kỳ đào tạo trước đó. Đồng thời, đào tạo về transferable skills và phát triển chuyên môn cần được cung cấp nhưng không được làm lu mờ vai trò trung tâm của original research – nghiên cứu nguyên bản (EUA, 2010).
Nguyên tắc này đặc biệt phù hợp với DBA by Recognized Prior Research. Các Workshop về phương pháp, năng lực nghiên cứu và công bố khoa học không phải là điểm kết thúc của chương trình mà là công cụ hỗ trợ nghiên cứu sinh hoàn thiện phần nghiên cứu còn thiếu, phát triển luận án và chuẩn bị cho quá trình đánh giá ở cấp độ Tiến sĩ.
Kết luận
Việc DBA by Recognized Prior Research có các Workshop hỗ trợ không mâu thuẫn với nguyên tắc công nhận kết quả nghiên cứu đã có. Ngược lại, hai cơ chế phục vụ hai mục tiêu khác nhau: Recognition of Prior Learning xác định những gì ứng viên đã thực sự đạt được trước khi tham gia chương trình, trong khi các Workshop hỗ trợ phát triển những năng lực cần thiết cho phần nghiên cứu còn phải tiếp tục hoàn thiện.
Đối với DBA by Recognized Prior Research, các Workshop hiện tập trung vào ba nhóm chính gồm Advanced Research Design and Methodologies, Developing Research Capability và How to Publish Papers in ISI/Scopus Journals (SwissEdu⁺, 2026). Các nội dung này bổ trợ cho quá trình nghiên cứu và hướng dẫn khoa học nhưng không thay thế luận án, giảng viên hướng dẫn, quá trình đánh giá hoặc trách nhiệm nghiên cứu độc lập của nghiên cứu sinh.
Vì vậy, ý nghĩa của Workshop không nằm ở việc yêu cầu ứng viên học lại những gì đã biết, mà ở việc tạo thêm những công cụ học thuật cần thiết để phần nghiên cứu đã có và phần nghiên cứu tiếp tục thực hiện có thể được phát triển thành một công trình thống nhất ở cấp độ Tiến sĩ.
Tài liệu tham khảo
European University Association. (2010). Salzburg II recommendations: European universities’ achievements since 2005 in implementing the Salzburg principles. European University Association.
Scottish Credit and Qualifications Framework Partnership, & Malta Further and Higher Education Authority. (2025). Recognition of Prior Learning (RPL): Principles and practices for providers (2nd ed.). Malta Further and Higher Education Authority.
SwissEdu⁺. (2026). DBA – Tiến sĩ hệ công nhận kết quả nghiên cứu, công trình khoa học đã có.
