CEO học Tiến sĩ không chỉ để học thêm quản trị

Một CEO thường đã đọc nhiều, học nhiều và trải qua nhiều tình huống quản trị hơn phần lớn lớp học có thể mô phỏng. Vì vậy, nếu họ quay lại học Tiến sĩ, lý do hiếm khi chỉ là “học thêm quản trị”. Điều họ cần thường sâu hơn: một không gian học thuật để nhìn lại những quyết định lớn, kiểm tra các giả định điều hành và biến kinh nghiệm thành tri thức có thể trình bày, phản biện và sử dụng tiếp.

CEO không thiếu kinh nghiệm, nhưng cần một khung để nhìn lại

Điều hành doanh nghiệp là một chuỗi quyết định liên tục. Có quyết định dựa trên dữ liệu, có quyết định dựa trên trực giác, có quyết định được đưa ra trong lúc thị trường thay đổi quá nhanh để chờ phân tích đầy đủ. Theo thời gian, những quyết định đó tạo thành kinh nghiệm quản trị rất riêng của mỗi CEO.

Nhưng kinh nghiệm càng nhiều, nguy cơ tin vào cách giải thích quen thuộc càng lớn. Một chiến lược thành công có thể được lý giải bằng tầm nhìn lãnh đạo, nhưng cũng có thể do thời điểm thị trường thuận lợi. Một dự án thất bại có thể được quy cho nhân sự, nhưng cũng có thể liên quan đến thiết kế tổ chức, cơ chế khuyến khích hoặc cách truyền thông thay đổi.

Nghiên cứu Tiến sĩ giúp CEO đi chậm lại để kiểm tra những điều đó. Không phải để phủ nhận kinh nghiệm, mà để nhìn kinh nghiệm bằng một khung phân tích có kỷ luật hơn.

Học quản trị khác với nghiên cứu quản trị

Một chương trình quản trị thông thường thường giúp người học tiếp cận mô hình, công cụ và kinh nghiệm thực hành. Điều này hữu ích, nhưng nghiên cứu Tiến sĩ đi xa hơn. Người học không chỉ tiếp nhận tri thức có sẵn, mà phải tạo ra một đóng góp mới, dù đóng góp đó có thể nằm trong một bối cảnh ứng dụng rất cụ thể.

Mintzberg (2004) từng phê phán cách đào tạo quản trị quá tách khỏi kinh nghiệm thực tế của người làm quản lý. Với CEO, điều này rất đáng chú ý. Họ không cần một chương trình chỉ nói lại những khái niệm quản trị quen thuộc. Họ cần một hành trình giúp đặt kinh nghiệm của mình vào đối thoại với lý thuyết, dữ liệu và phản biện học thuật.

Nói cách khác, học Tiến sĩ không phải để biết thêm vài mô hình. Đó là quá trình học cách đặt câu hỏi tốt hơn về chính thực tiễn mình đang điều hành.

Luận án có thể kiểm chứng giả định chiến lược

CEO thường sống với các giả định chiến lược. Họ tin rằng thị trường sẽ phản ứng theo một cách nào đó, đội ngũ sẽ thay đổi nếu có đủ động lực, khách hàng sẽ chấp nhận một mô hình giá mới, hoặc doanh nghiệp có thể mở rộng nếu chuẩn hoá được vận hành. Những giả định này quyết định rất nhiều hành động trong doanh nghiệp.

Một luận án DBA có thể trở thành cơ hội để kiểm chứng một giả định quan trọng như vậy. Ví dụ, thay vì chỉ hỏi “làm thế nào để mở rộng doanh nghiệp”, nghiên cứu có thể đi vào câu hỏi cụ thể hơn: yếu tố nào ảnh hưởng đến khả năng nhân rộng mô hình vận hành trong một doanh nghiệp dịch vụ đang tăng trưởng. Thay vì hỏi “làm sao chuyển đổi số thành công”, nghiên cứu có thể tập trung vào vai trò của lãnh đạo cấp trung trong việc chuyển công nghệ thành hành vi vận hành mới.

Argyris và Schön (1978) nhấn mạnh rằng tổ chức không chỉ học bằng cách sửa lỗi bề mặt, mà còn cần xem xét lại các giả định nền tảng chi phối hành động. Đây chính là giá trị rất lớn của nghiên cứu Tiến sĩ đối với CEO: không chỉ tìm giải pháp, mà kiểm tra lại logic phía sau giải pháp.

DBA Bespoke™ và nhu cầu của người đang điều hành

Trong hệ sinh thái SwissEdu⁺, DBA Bespoke™ phù hợp với nhóm CEO không muốn học một chương trình quá xa thực tế điều hành của mình. Điểm quan trọng không phải là làm chương trình nhẹ hơn cho người bận rộn, mà là giúp họ chọn đúng vấn đề nghiên cứu, xác định đúng dữ liệu, và xây dựng một luận án có thể phản ánh nghiêm túc bài toán quản trị mà họ đang theo đuổi.

Một CEO có thể không cần một danh sách học phần giống hệt người khác. Nhưng họ vẫn cần phương pháp, lý thuyết, phản biện, đạo đức nghiên cứu và năng lực trình bày đóng góp. Thiết kế riêng có giá trị khi nó giúp những yêu cầu đó gắn đúng với vấn đề thật của người học.

Kết luận

CEO học Tiến sĩ không chỉ để học thêm quản trị. Họ học để nhìn lại cách mình ra quyết định, kiểm chứng những giả định quan trọng và chuyển kinh nghiệm điều hành thành tri thức có phương pháp. Với người đã có sự nghiệp, giá trị của Tiến sĩ không nằm ở việc học nhiều hơn theo nghĩa thông thường, mà ở khả năng hiểu sâu hơn những vấn đề mình đang chịu trách nhiệm. Một luận án tốt vì vậy không chỉ phục vụ ngày bảo vệ, mà có thể tiếp tục ảnh hưởng đến cách người lãnh đạo tư duy, điều hành và tạo giá trị.

Tài liệu tham khảo

Argyris, C., & Schön, D. A. (1978). Organizational learning: A theory of action perspective. Addison-Wesley.

Mintzberg, H. (2004). Managers not MBAs: A hard look at the soft practice of managing and management development. Berrett-Koehler Publishers.